Het Prijsverschil tussen Speciaalbieren uitgelegd

Er zijn enorm veel verschillende speciaalbieren verkrijgbaar in de wereld, van de supermarkt tot de horeca en van online bierwinkels tot festivals. Net als bij andere dranken zitten er soms enorme prijsverschillen tussen het ene speciaalbier en het andere. Maar wat maakt het dat er zulke significante prijsverschillen zitten tussen deze bieren? 

Het prijsverschil bij speciaalbieren is een combinatie van een aantal verschillende factoren die hieronder zullen worden toegelicht. Het gaat om: ingrediënten, accijnzen, brouwwijze, volumes en marketing. Een aantal van deze factoren zijn keuzes van de brouwerij en andere factoren zijn afhankelijk van de bekendheid en omvang van de brouwerij. Wij zullen de opties hieronder stuk voor stuk toelichten zodat jij de prijzen van speciaalbieren voortaan nog beter kunt begrijpen en vergelijken.

Ingrediënten van speciaalbier

Ieder speciaalbier bestaan in de basis uit de volgende ingrediënten: water, mout, hop en gist. Toch zijn er binnen deze vier ingrediënten oneindig veel mogelijkheden en prijscategorieën  waarin deze gecombineerd kunnen worden. De invloed van klein naar groot:

• Water: water is een relatief goedkoop ingrediënt, en de variatie is een stuk kleiner dan de andere ingrediënten ondanks dat speciaalbier voor minstens 90% uit water bestaat. De invloed op de prijs van jouw glas speciaalbier is minimaal.
  
• Gist: in verhouding is er weinig gist nodig om bier te brouwen. De grootste kosten aan gist, met name bij grotere brouwerijen, zit in het kweken van de ultieme giststammen. Er wordt veel geld aan onderzoek uitgegeven omdat gist de smaken in het bier behoorlijk kunnen beïnvloeden. Maar door de verhouding van de prijs van gist in een brouw mengsel is de invloed op de prijs speciaalbier minimaal.
• Hop: hop is een belangrijke smaakmaker in bier en komt voor in een aantal vormen, bijvoorbeeld: hopextract, hopkorrels en verse hop. Er zijn enorm veel hopsoorten beschikbaar waarvan een deel zelfs met rechten beschermd, zoals specifieke Amerikaanse hoppen. Daarom worden veel hoppen door distributeurs (of importeurs) verkocht aan de Nederlandse brouwerijen. Er is een keuze uit goedkope tot dure hopsoorten en de brouwers kan hiernaast ook brouwen met verschillende hoeveelheden en combinaties hop. Denk aan een hele fruitige IPA. De invloed op de prijs is groot.
• Mout: het grootste ingrediënt naast water en het ingrediënt met de meeste invloed op de prijs van speciaalbier is mout. Mout heeft invloed op de kleur, alcohol, body en smaak van het bier. Zware donkere bieren zijn duurder dan lichte bieren door de grote hoeveelheid mout die is toegevoegd bij het brouwen. En ook tussen lichte bieren kan een verschil zitten; de kosten aan mout in een witbier zijn namelijk een stuk lager dan de kosten bij een stevig blond bier. Mout heeft daarmee van de ingrediënten van bier de grootste invloed op de prijs.

Naast deze basis-ingrediënten kunnen er ook nog extra ingrediënten toegevoegd worden aan het bier dat een invloed heeft op de smaak zoals kruiden, fruitsoorten en andere dranken (rum infused bieren bijvoorbeeld).

Accijns op speciaalbier

In Nederland heeft accijns ook een belangrijke invloed op de prijs van bier. Deze belasting is afhankelijk van het alcoholpercentage. Hoe hoger het alcoholpercentage in Nederland, hoe hoger de accijns per speciaalbier. In de basis is de accijns € 8,12 per % alcohol per hectoliter, met een lager tarief van € 7,51 voor kleinere brouwerijen. De accijns zorgt binnen dezelfde bierstijlen voor een hogere prijs bij een hoger alcoholpercentage. Hiernaast zorgt het uiteraard voor duidelijkere verschillen tussen bieren met een laag alcoholpercentage (bijvoorbeeld 5%) en bieren met een hoog alcoholpercentage (bijvoorbeeld 10%). 

De brouw techniek

Er zijn diverse brouw technieken, allemaal met een andere intensiteit van tijdsduur en middelen. Hieronder een aantal factoren die invloed hebben op de kosten van het brouwproces en daarmee de prijs op speciaalbier:

• Het rijpen van bier, bijvoorbeeld op eikenhouten vaten zorgt ervoor dat speciaalbier mooie diepgaande smaken ontwikkeld en dat het enorm kostbaar wordt. Dit soort technieken kunnen resulteren in een fles bier van 33cl met prijzen vanaf € 7,50 per fles.
• Een hop gun, of andere manieren om hop toe te kunnen voegen aan het brouwsel zorgt voor een hogere kostprijs door de aanschaf van extra apparatuur.
• Temperatuur- en zuurstofbeheersing maakt de kwaliteitsbeheersing van het brouwen van bier beter maar er zijn wel flinke investeringen nodig om dit goed te kunnen doen. 
• Mechanisering is erg belangrijk om een groter volume te kunnen brouwen. Dit heeft bijvoorbeeld te maken met het verbinden van de vergistingstanks met de lageringstanks en de afvulband. Door een efficiënt en gestroomlijnde werkwijze zijn minder arbeidsuren nodig en wordt de kostprijs lager.

Volume van de brouwerij

Uiteraard gaat en staat de kostprijs van het product 'speciaalbier' met het volume, net zoals bijna alle producten die geprocedeerd worden op de wereld. Van startende brouwerij tot grote brouwerij zijn de volumesprongen als volgt:

1. Brouwen in pannen of kleine ketels met een hoge kostprijs van de ingrediënten
   
2. De inkoop van grotere hoeveelheden mout en gist wat zorgt voor volumevoordeel
3. Het vergroten van de brouwcapaciteit zorgt voor minder arbeidsuren per liter bier
4. De optimalisatie en automatisering van het proces zorgt voor nog meer efficiëntie in arbeid en ingrediënten
5. Er komen grotere afnemers (slijterijen, horeca en supermarkten) waardoor de distributiekosten lager worden
6. De volumes nemen verder toe waardoor de ingrediënten en verpakkingsmaterialen (etiketten, flessen/blikken, verzenddozen) dalen in prijs 

Marketing van speciaalbieren

De marketing is het laatste belangrijke component in de prijs van speciaalbieren. Door de grote concurrentie in de speciaalbier markt is dit een belangrijk middel geworden wat een flinke invloed op de prijs kan hebben. Met marketing kunnen verschillende zaken bedoelt worden zoals: reclames (digitaal en fysiek), branding (door dure etiketten, bijzondere flessen of extravagante bier cadeaus), kortingsacties (om bijvoorbeeld binnen te komen bij grote retailers) en acquisitie (bijvoorbeeld bij lokale slijterijen of de horeca).